Sự ƭɦậƭ ʋề пɦữпɢ ‘ƭiếпɢ ĸʜóc’ ngнe rùng мìпн ρɦáƭ ɾα ƭɾoпɢ ℓò ʜỏᴀ ᴛʜɪêᴜ: Kɦôпɢ cɦỉ ℓà ƭâм ℓiпɦ ᵭâᴜ

193

M̲ột̲ s̲ố n̲g̲ười̲ s̲u̲y̲ l̲u̲ận̲ t̲h̲e̲o̲ y̲ếu̲ t̲ố t̲âm̲ l̲i̲n̲h̲, c̲h̲o̲ r̲ằn̲g̲ n̲g̲ười̲ q̲u̲á c̲ố k̲h̲ôn̲g̲ đồn̲g̲ ý t̲h̲i̲êu̲ n̲ên̲ c̲ó “p̲h̲ản̲ ứn̲g̲”. V̲ậy̲ t̲h̲ực̲ s̲ự, đây̲ c̲ó p̲h̲ải̲ l̲à t̲i̲ến̲g̲ c̲ủa̲ n̲g̲ười̲ đã k̲h̲u̲ất̲ n̲h̲ư t̲i̲n̲ đồn̲? N̲g̲u̲y̲ên̲ n̲h̲ân̲ g̲ây̲ r̲a̲ h̲i̲ện̲ t̲ượn̲g̲ n̲ày̲ l̲à g̲ì?

K̲ể ƭừ ƭɦời̲ x̲α x̲ưα, c̲o̲п пɢười̲ ɾồi̲ c̲ũпɢ ᵴẽ ɢi̲à ʋà ốм γếᴜ, вệпʜ ƭậƭ. M̲ặc̲ ɗù c̲ái̲ ςʜếƫ c̲ủα мộƭ αi̲ ᵭó x̲ảγ ɾα x̲ᴜпɢ q̲ᴜαпɦ c̲ɦúпɢ ƭα ƭɦì c̲ũпɢ ᵭềᴜ ɾấƭ b̲ᴜồп, пɦưпɢ ʋi̲ệc̲ ℓàм ƭαпɢ ℓễ ʋẫп ᵴẽ ɗi̲ễп ɾα ᵭể ᵭưα пɢười̲ q̲ᴜá c̲ố ʋề пơi̲ αп пɢɦỉ c̲ᴜối̲ c̲ùпɢ.

K̲h̲ác̲ v̲ới̲ q̲u̲á k̲h̲ứ, t̲r̲ước̲ đây̲ t̲h̲ườn̲g̲ c̲h̲ôn̲ c̲ất̲ n̲g̲ười̲ ςʜếƫ, n̲h̲ưn̲g̲ b̲ây̲ g̲i̲ờ h̲ầu̲ h̲ết̲ c̲ác̲ t̲h̲àn̲h̲ p̲h̲ố đều̲ c̲h̲ọn̲ c̲ác̲h̲ h̲ỏa̲ t̲án̲g̲.

Hỏa táng (hay ʜỏᴀ ᴛʜɪêᴜ) là hình thức an táng dùng lửa để lấy tro cốt người đã khuất cho vào bình. Sau khi lấy tro, tùy theo phong tục từng nơi mà người thân đem về nhà thờ hoặc chôn cất, gửi vào chùa hay rải xuống biển… Hiện nay ở các thành phố, người ta thường hỏa táng thay vì địa táng theo cách truyền thống.

ʜỏᴀ ᴛʜɪêᴜ là cách an táng phổ biến hiện nay tại các thành phố.

Trong quá trình thiêu, nhiều người truyền tai nhau rằng, thường có những âm thanh lạ như “tiếng ĸʜó¢” phát ra từ lò hỏa táng. Một số người suy luận theo yếu tố tâm linh, cho rằng người quá cố không đồng ý thiêu nên có “phản ứng”. Vậy thực sự, đây có phải là tiếng của người đã khuất như tin đồn? Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là gì?

Khi thiêu, nhiều người đồn rằng có âm thanh lạ, như “tiếng ĸʜó¢” phát ra từ lò thiêu.

Theo khoa học, con người khi qua đời một cách tự nhiên, trong cơ thể sẽ không lưu lại nước hay khí đọng. Vì vậy, khi thiêu, sẽ không phát ra những âm thanh nào giống tiếng ĸʜó¢ mà người ta vẫn đồn. Tuy nhiên, có những người, vì nguyên nhân tử vong đột ngột, trong cơ thể sẽ còn khí và nước. Khi ʜỏᴀ ᴛʜɪêᴜ, sẽ xuất hiện những tiếng động qua cổ họng.

Những người qua đời đột ngột thường có khí, nước trong cơ thể chưa thoát hết. Khi thiêu, có thể phát ra tiếng động là chuyện bình thường.

Một số trường hợp khác, trước khi qua đời phải điều trị вệпʜ trong thời gian dài. Các loại thuốc tiêm có thể ảnh hưởng tới xương, khi đốt lên cũng phát ra tiếng động lạ. Đây là hiện tượng bình thường mà các nhân viên ở lò hỏa táng hay gặp. Song, qua truyền miệng, nhiều người lại suy diễn gây nên hiểu sai.

Có những người vì trị вệпʜ trước khi qua đời, do ảnh hưởng của thuốc lên xương nên khi thiêu tạo ra tiếng nổ lách tách. Với các nhân viên ở lò hỏa táng, hiện tượng này không phải hiếm gặp..

Cấu tạo một lò hỏa táng thông thường

Khi đã biết được nguyên nhân, chúng ta sẽ không còn lo sợ các yếu tố tâm linh, hiểu được vấn đề ở góc độ khoa học. Nếu tin vào những tin đồn thiếu cơ sở, không ít người sẽ có tâm trạng bất an, thậm chí rơi vào khủng hoảng.

Sự thật lạnh gáy đằng sau các lò hỏa thiêu

Nhân viên kỹ thuật ấn cửa lò đưa x.á.c vào hỏa táng, sau 1 tiếng quan tài cháy, chỉ còn phần xương, nhiệt độ trong lò từ trên 1.000 độ C được hạ xuống để thiêu hết tạp chất còn lại.

Hỏa táng (Ảnh minh họa – IE)

Buổi sáng một ngày cuối xuân, tôi đến Đài Hóa thân Hoàn Vũ – nghĩa trang Ninh Hải (thuộc Công ty TNHH MTV phục vụ mai táng Hải Phòng) như đã hẹn với anh Lê Văn Thanh – nhân viên bảo vệ tòa Bách linh. Trong cái giá lạnh tháng 3, mưa và gió lùa từng cơn khiến cho không khí nơi này càng âm u.

Mới vào đến đầu cổng nghĩa trang đã thấy chật ních người phía khu nhà hỏa táng. Từng nhóm, từng nhóm người đứng chờ đến lượt vào lo hậu sự cho người thân mình đã qua đời. Cách đây tròn 11 năm, khi tôi đến nơi này lần đầu tiên là lo an táng cho mẹ đẻ thì đây là lần thứ 3. Lần thứ 2 là cách đây vài tuần, để lo an táng cho cha chồng.

Quả thật, cái cảm giác ngại ngùng, sờ sợ vẫn đeo bám và âm khí bao phủ không gian càng làm cho cái rét trong người tăng thêm. Thắp hương cho người quá cố xong, trong lúc chờ anh Thanh đang dở công việc ở phòng tiếp dân, tôi thắp một nén nhang ban Thổ thần như muốn xua đi cái lạnh mà không phải chỉ do thời tiết đem lại.

Xong việc, anh Thanh quay lại tiếp chuyện với tôi và cho biết, ngày hôm ấy có tất cả 21 ca, lúc bấy mới có gần 9h. Nhớ lại thời lo hậu sự cho mẹ, năm 2003, khi ấy Đài hóa thân Hoàn Vũ mới thành lập được 1 năm, mới có gần 500 ca hỏa táng, trong đó có gần 100 bình tro của người mất được lưu giữ tại đây thì đến nay, anh Thanh cho biết đã có hàng vạn ca được thực hiện. Do nhu cầu về hỏa táng cho người mất ở Hải Phòng ngày càng tăng, chưa kể ở các địa phương lân cận, nên công ty đã xây thêm nhiều tòa bách linh. Hiện toàn đài có 1 tòa bách linh để gửi tro người mất vĩnh viễn, gồm 236 ô; 5 tòa khác với tổng cộng 1.624 ô để giữ tro có thời hạn. Ngay đầu năm 2014, đài đã được xây mới thêm tòa bách linh khu E với 260 ô.

Trò chuyện với người bảo vệ tòa bách linh đã có thâm niên làm việc bằng với số “tuổi” của Đài hóa thân – 12 năm, tôi không hề có cảm giác anh Thanh cũng như các đồng nghiệp của mình đang hàng ngày sống giữa cõi âm. Dáng dấp nhanh nhẹn, giọng nói dứt khoát, khoác trên người bộ đồng phục của nhân viên mai táng, anh cho biết anh đã trải qua hết các phần việc của một cuộc an táng người c.h.ế.t.

Khi xe tang đưa quan tài xuống nhà hỏa táng đã có nhân viên đón sẵn để hướng dẫn thân nhân người quá cố vào nhà lễ tang. Xong phần nghi lễ gồm đọc lời chia buồn, vĩnh biệt lần cuối với gia quyến, nhân viên ở đây chuyển thi hài vào phía nhà lò hỏa táng trên diện tích chừng 400m2, nơi đặt 3 lò thiêu. Nhân viên kỹ thuật trong khu nhà lò sẽ nhận được tờ viết lời chia buồn có tên của người quá cố và giữ trong suốt quá trình lò vận hành, nhằm tránh sự nhầm lẫn.

Từ đây cũng bắt đầu công việc của nhân viên chuyên môn vận hành lò thiêu và xử lý tro cốt. Nhân viên kỹ thuật ấn cửa lò đưa xác vào hỏa táng, sau 1 tiếng quan tài cháy, chỉ còn phần xương, nhiệt độ trong lò từ trên 1.000 độ C được hạ xuống để thiêu hết tạp chất còn lại. Nếu tạp chất là kim loại thì sẽ được lấy ra đem tiêu hủy.

Trong lúc thiêu tạp chất, phần cơ thể đã thành tro được bộ phận xử lý đem làm nguội, sau khoảng nửa giờ, tro nguội được xếp gọn gàng trong tiểu, quách, bảo đảm sạch sẽ, tuyệt đối không mùi. Xong xuôi, quách được chuyển ra phòng lễ tân và các nhân viên tại đây sẽ thực hiện thông báo, trả tro cho thân nhân người c.h.ế.t. Tuyệt đối không được xảy ra một sự nhầm lẫn nào ở công đoạn này – đó là nguyên tắc – anh Thanh khẳng định như vậy.

Lý giải cho chúng tôi về sự tuyệt đối không có “mùi” của thi hài ở trong nhà lò hỏa táng, anh Thanh cho biết, do hệ thống đốt trong lò dùng các téc gas rất sạch sẽ và nhiệt độ trong lò lên tới trên 1.000 độ C. Ngoài ra, trong lò còn sử dụng hệ thống điện để điều khiển đưa lò lên, xuống, làm quạt gió, hút tro bụi… Trung bình mỗi ngày có trên 20 ca hỏa táng thì mỗi tháng các công nhân trong lò thực hiện tới gần 700 ca như vậy.

Nhiều là thế nhưng khi “tất cả” đã trở về tro bụi thì không có một sự phân biệt nào trong việc bảo vệ, quản lý – anh Thanh bộc bạch về việc chăm sóc, trông nom, bảo quản các bình tro tại Đài hóa thân Hoàn vũ.

Với tổng cộng trên 20 năm kinh nghiệm trong nghề mai táng, có hàng vạn ca hỏa táng, anh Thanh và đồng nghiệp ở đây chứng kiến bao cảnh đau đớn phân ly. Bên cạnh những đám tang nghi lễ trang trọng, có những người “ra đi” không “lấy” được một giọt nước mắt nào của người thân. Thế rồi, khi nắm tro còn ấm sực trong bình sứ nhưng những người thân cũng cứ phó mặc cho đài hương khói. Và anh Thanh cùng 5 anh em khác trong bộ phận bảo vệ vẫn thay nhau chăm sóc. Dở khóc dở cười là vậy nhưng sự sẻ chia luôn thường trực ở các anh. Cả khi có những người trước khi đi xa muốn đến thắp hương cho người thân đã mất thì dù cả vào nửa đêm, các anh cũng sẵn sàng mở cửa tòa bách linh. Tuy nhiên, một phút cũng không được bất cẩn.

Đã từng xảy ra chuyện đau lòng ở Đài hóa thân Hoàn vũ Văn Điển (Hà Nội) cách đây không lâu về việc 2 anh em cùng mẹ khác cha tranh giành nhau bình tro người mẹ xấu số theo mục đích riêng đến mức cơ quan chức năng phải đứng ra giải quyết…

Theo anh Thanh, việc bảo vệ tòa bách linh có thể phục vụ người thắp hương vào bất kể giờ nào nhưng người đó phải có “Thẻ gửi tro cốt” thì nhân viên mới mở cửa tòa bách linh để tránh việc mất bình tro hoặc người lạ vào yểm bùa hay làm những việc mê tín dị đoan, gây mất an ninh trật tự tòa bách linh.

Có lần tôi đã được nghe Thượng tọa Thích Nguyên Bình – sư trụ trì chùa Đồng Quang, thị trấn An Dương, huyện An Dương, nói về các hình thức an táng như: thiêu (hỏa táng); chôn (địa táng); mang thi hài lên rừng cho các con thú phanh ra (lâm táng), lên núi cho kền kền rỉa (điểu táng), thả trôi sông (thủy táng). Tuy nhiên đến nay, việc hỏa táng trở thành phổ biến vì tính văn minh, hơn nữa, nhà Phật còn cho rằng: nếu người c.h.ế.t. “đi” vào giờ trùng thì hỏa táng tránh được tất cả những hệ lụy, ưu phiền. Phải chăng trong nhận thức của xã hội giờ đây đã thay đổi quan niệm về hình thức mai táng này nên nhu cầu về hỏa táng ngày càng gia tăng.

Hiện Đài hóa thân Ninh Hải không chỉ phục vụ nhu cầu của người dân Hải Phòng mà còn cả của bà con các tỉnh lân cận, thậm chí từ Nghệ An, Thanh Hóa ra. Không ít ca phải thiêu vào đêm, vì thế cả bộ máy của đài thức thâu đêm luôn.  Anh Thanh cho biết, nếu như trung bình hiện tại có khoảng 6.000 ca hỏa táng/năm ở Ninh Hải thì số ca địa táng chỉ vào khoảng 3-400 ca/năm.

Sau gần 12 năm thành lập đài hóa thân và đi vào hoạt động, 44 con người ở đây đã dày dặn kinh nghiệm hơn, từ sự đón tiếp. Hơn thế, người dân cũng thấy hài lòng hơn mỗi ngày bởi ngôi chùa Ninh Hải có trong đài đã hơn 20 năm, nay được Công ty TNHH MTV phục vụ mai táng Hải Phòng trùng tu, nâng cấp bằng tiền công đức của người dân, đã mở cửa hàng ngày để đón các gia đình vào cầu siêu cho các chân linh.

Anh Thanh tâm sự: “Làm nghề này không được phép sợ, nhưng thần kinh con người không phải là thép…”. Là đàn ông nhưng các anh đã phải khóc nhiều lần trước cảnh thương tâm và sự nuối tiếc của gia quyến khi người thân của họ rời xa vĩnh viễn.

R̲ất̲ n̲h̲i̲ều̲ n̲g̲ười̲ t̲ò m̲ò h̲ỏi̲ a̲n̲h̲ đã b̲a̲o̲ g̲i̲ờ g̲ặp̲ m̲a̲ t̲h̲ì a̲n̲h̲ T̲h̲a̲n̲h̲ k̲h̲ản̲g̲ k̲h̲ái̲: “S̲ốn̲g̲ g̲i̲ữa̲ c̲õi̲ âm̲ n̲h̲ưn̲g̲ c̲h̲ún̲g̲ t̲ôi̲ c̲h̲ưa̲ b̲a̲o̲ g̲i̲ờ g̲ặp̲ m̲a̲”, c̲ái̲ k̲h̲ái̲ n̲i̲ệm̲ ấy̲ n̲g̲h̲e̲ r̲a̲ r̲ất̲ q̲u̲e̲n̲ n̲h̲ưn̲g̲ t̲h̲ực̲ t̲ế k̲h̲ôn̲g̲ p̲h̲ải̲ v̲ậy̲. L̲àm̲ v̲i̲ệc̲ m̲ẫn̲ c̲án̲, t̲r̲o̲n̲g̲ c̲ác̲ a̲n̲h̲ đều̲ m̲a̲n̲g̲ m̲ột̲ s̲u̲y̲ n̲g̲h̲ĩ “đừn̲g̲ l̲àm̲ p̲h̲ật̲ ý n̲g̲ười̲ đã k̲h̲u̲ất̲”.

P̲h̲ải̲ c̲h̲ăn̲g̲ v̲ì ý n̲g̲h̲ĩ d̲u̲y̲ t̲âm̲ ấy̲ m̲à 4̲4̲ c̲o̲n̲ n̲g̲ười̲ ở đây̲ t̲h̲ấy̲ g̲ắn̲ b̲ó, y̲ên̲ t̲âm̲ v̲ới̲ n̲g̲h̲ề c̲ủa̲ m̲ìn̲h̲ h̲ơn̲. T̲r̲o̲n̲g̲ c̲âu̲ c̲h̲u̲y̲ện̲ v̲ề n̲g̲h̲ề c̲ủa̲ m̲ìn̲h̲, h̲ằn̲g̲ n̲g̲ày̲ s̲ốn̲g̲ g̲i̲ữa̲ c̲õi̲ âm̲ n̲h̲ưn̲g̲ h̲ọ v̲ẫn̲ r̲ất̲ l̲ạc̲ q̲u̲a̲n̲ v̲à c̲ái̲ t̲âm̲ c̲ái̲ t̲ìn̲h̲ c̲ủa̲ n̲g̲ười̲ l̲àm̲ n̲g̲h̲ề l̲u̲ôn̲ h̲i̲ển̲ h̲i̲ện̲.